Konkordato geçici mühlet sonunda ne olur?

Konkordato geçici mühlet sonunda mahkeme, borçlunun mali durumunu ve konkordato projesinin başarı ihtimalini değerlendirerek sürecin nasıl devam edeceğine karar verir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 289 uyarınca bu değerlendirme geçici mühlet içinde yapılmalıdır. Mahkeme, şartların oluşması hâlinde kesin mühlet verebilir veya konkordato talebini reddedebilir. İflasa tabi borçlular bakımından iflas kararı da gündeme gelebilir. Ayrıca mahkemenin yetkili olmadığının anlaşılması durumunda yetkisizlik kararı verilebilir. Her kararın icra takipleri ve borçlunun malvarlığı üzerindeki etkisi farklıdır.

Geçici mühlet ne kadar sürer?

Geçici mühlet, 2026 yılı itibarıyla kural olarak üç aydır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 287 uyarınca mahkeme, borçlunun veya geçici konkordato komiserinin talebi üzerine bu süreyi en fazla iki ay uzatabilir. Böylece geçici mühletin toplam süresi beş ayı geçemez. Uzatma talebi borçludan gelmişse komiserin görüşü de alınır. Bu dönemde komiser, borçlunun faaliyetlerini ve mali durumunu inceler. Mahkeme, kesin mühlet hakkındaki kararını geçici mühlet devam ederken vermek zorundadır. Sürenin dolması kendiliğinden kesin mühlet verildiği anlamına gelmez.

Mahkeme karar verirken hangi hususları inceler?

Mahkeme, borçlunun yalnızca mevcut borç miktarını değil, konkordato projesinin uygulanabilirliğini de inceler. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 286 ve 289 kapsamında mali tablolar, nakit akışı, alacakların tahsil edilebilirliği, işletmenin faaliyetlerini sürdürme imkânı ve ödeme teklifinin gerçekçiliği değerlendirilir. Geçici komiser duruşmadan önce yazılı raporunu sunar. Borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı duruşmaya çağrılır. Mahkeme, itiraz eden alacaklıların ileri sürdüğü hususları da dikkate alır. Temel ölçüt, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığıdır.

Kesin mühlet hangi şartlarda verilir?

Kesin mühlet, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde verilir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 289 uyarınca mahkeme, borçluya 2026 yılı itibarıyla bir yıllık kesin mühlet tanır. Güçlük arz eden özel durumlarda, kanuni şartların gerçekleşmesiyle bu süre altı aya kadar uzatılabilir. Kesin mühlet kararı, konkordato projesinin kabul veya tasdik edildiği anlamına gelmez. Borçlunun mali durumunun incelenmesi, alacakların değerlendirilmesi ve konkordato teklifinin alacaklılara sunulması süreci devam eder. Komiserin görevi de mahkemenin kararı doğrultusunda sürdürülür.

Kesin mühlet verilirse icra takipleri devam eder mi?

Kesin mühlet verilmesiyle konkordatonun kanuni koruma hükümleri devam eder. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 288 ve 294 uyarınca geçici mühlet de kesin mühletin sonuçlarını doğurur. Bu nedenle mühlet kapsamında kalan alacaklar bakımından yeni icra takipleri başlatılamaz ve başlamış takipler durur. Bununla birlikte imtiyazlı alacaklar ve rehinli alacaklar yönünden kanunda özel hükümler bulunmaktadır. Rehinli alacaklar için takip yapılabilmesine rağmen kural olarak muhafaza ve satış işlemleri gerçekleştirilemez. Borçlu ise komiserin gözetimi ve mahkemenin belirlediği sınırlamalar çerçevesinde faaliyetlerine devam edebilir.

Konkordato talebi hangi durumlarda reddedilir?

Konkordato talebi, kesin mühlet verilmesinin kanuni şartları oluşmadığında reddedilebilir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 287, 289, 291 ve 292 birlikte değerlendirildiğinde, projenin başarı ihtimalinin bulunmaması, borçlunun komiserin talimatlarına aykırı davranması veya malvarlığına ilişkin yükümlülüklerini ihlal etmesi ret sonucunu doğurabilecek durumlardır. Öte yandan konkordato ile amaçlanan mali iyileşmenin gerçekleşmiş olması nedeniyle de mühlet kaldırılarak talep reddedilebilir. Dolayısıyla her ret kararı, borçlunun mali durumunun kötüleştiğini göstermez. Ret gerekçesi, iflas ihtimali ve diğer hukuki sonuçlar bakımından belirleyicidir.

Ret kararı verilirse koruma tedbirleri ne olur?

Konkordato talebinin reddedilmesi hâlinde, konkordato mühletine bağlı koruma tedbirleri kural olarak sona erer. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 287, 288 ve 294 çerçevesinde sağlanan takip yasağı ile malvarlığına ilişkin koruma, artık konkordato mühletine dayanılarak sürdürülemez. İflas kararı verilmemişse alacaklılar, kanuni şartlara uygun olarak borçlu hakkında icra takibi başlatabilir veya daha önce durmuş takiplerine devam edebilir. Bununla birlikte mevcut hacizlerin durumu, diğer mahkemelerce verilmiş tedbirler ve özel takip sınırlamaları ayrıca değerlendirilmelidir. Ret kararına karşı kanun yoluna başvurulması, koruma tedbirlerini kendiliğinden yeniden yürürlüğe koymaz.

Geçici mühlet sonunda hangi hâllerde iflas kararı verilir?

Geçici mühlet sonunda iflas kararı verilmesi, borçlunun iflasa tabi olması ve ilgili kanuni şartların gerçekleşmesiyle mümkündür. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 287 gereğince m. 292 hükümleri geçici mühlette de kıyasen uygulanır. Buna göre konkordatonun başarıya ulaşamayacağının anlaşılması, malvarlığının korunması için iflasın gerekli olması veya borçlunun komiser talimatlarına aykırı davranması iflas sonucunu doğurabilir. Borca batık bir sermaye şirketinin konkordato talebinden feragat etmesi de özel olarak değerlendirilir. Mahkeme, iflas koşulları oluştuğunda yalnızca kesin mühlet talebini reddetmekle yetinmeyip resen iflas kararı verebilir.

İflas kararı borçlu ve alacaklıları nasıl etkiler?

İflas kararı, konkordato sürecinin sona ererek borçlunun malvarlığının toplu tasfiye rejimine girmesine yol açar. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 184 ve devamı uyarınca iflasın açılmasıyla borçlunun haczedilebilir malvarlığı kural olarak iflas masasını oluşturur. Tasfiye işlemleri iflas organları tarafından yürütülür ve alacaklıların hakları kanuni sıra ve öncelik kurallarına göre değerlendirilir. Borçlunun malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisi önemli ölçüde sınırlandırılır. İflas kararı, borçların kendiliğinden ortadan kalkması veya alacaklıların tamamının alacaklarını eksiksiz tahsil edeceği anlamına gelmez.

İflasa tabi olmayan borçlu hakkında iflas kararı verilebilir mi?

Konkordato talep eden herkes hakkında iflas kararı verilemez. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 285, iflasa tabi olmayan kişilerin de konkordato talep edebilmesine imkân tanırken m. 292, iflas kararını iflasa tabi borçlular bakımından düzenler. Bu nedenle konkordato projesinin başarısız olması, iflasa tabi olmayan bir kişinin aynı yargılama kapsamında iflasına karar verilmesi sonucunu doğurmaz. Mahkeme gerekli şartlarda konkordato talebini reddeder ve mühlete bağlı korumalar kaldırılır. Buna karşılık iflasa tabi şirketler ve tacirler bakımından ilgili iflas sebeplerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Yetkisizlik kararı verilirse konkordato süreci ne olur?

Yetkisizlik kararı, mahkemenin konkordato talebini incelemek bakımından kanunen yetkili olmadığını belirlemesidir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 285 uyarınca yetkili asliye ticaret mahkemesi, borçlunun iflasa tabi olup olmamasına göre belirlenir. Yetkisizlik, konkordato talebinin esastan reddedildiği anlamına gelmez ve geçici mühletin sonu beklenmeden de karara bağlanabilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 20 kapsamında, 2026 yılı itibarıyla ilgili başlangıç tarihinden itibaren iki hafta içinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi istenmelidir. Yargıtay uygulamasına göre yetkisiz mahkemenin konkordato kapsamında verdiği tedbirlerin resen kaldırılması gerekir.

Mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabilir mi?

Konkordato kararlarında kanun yolu, verilen kararın niteliğine göre değişir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 293 uyarınca kesin mühlet talebinin kabulüne karşı kanun yoluna başvurulamaz. İflas kararı verilmeksizin konkordato talebinin reddedilmesi hâlinde borçlu veya konkordato talep eden alacaklı istinafa başvurabilir. 7499 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonucunda bu süre, 2026 yılı itibarıyla kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Konkordato talebinin reddiyle birlikte iflasa karar verilmişse İcra ve İflas Kanunu m. 164 uygulanır. Yetkisizlik kararlarının kanun yolu bakımından değerlendirilmesinde ise genel usul hükümleri ve kararın niteliği dikkate alınmalıdır.

Sonuç ve hukuki değerlendirme

Konkordato geçici mühletinin sona ermesi, bütün borçlular bakımından aynı hukuki sonucu doğurmaz. Kesin mühlet kararı, konkordato sürecinin ve koruma hükümlerinin devamını sağlarken ret kararı kural olarak bu korumaların sona ermesine neden olur. İflas kararı, borçlunun malvarlığının toplu tasfiye sürecine girmesi sonucunu doğurur. Yetkisizlik kararı ise talebin esasına ilişkin olmayıp yargılamanın yetkili mahkemede sürdürülmesi ve tedbirlerin durumu açısından önem taşır. Bu nedenle mahkeme kararının gerekçesi, borçlunun hukuki niteliği, komiser raporları ve kanun yolu süreleri birlikte incelenmelidir. Somut olayın özellikleri farklı hukuki sonuçlar ortaya çıkarabilir.

Sık sorulan sorular

Geçici mühlet bitince şirket otomatik olarak iflas eder mi?

Hayır. Geçici mühletin sona ermesi tek başına iflas sebebi değildir. Mahkeme, konkordatonun başarı ihtimalini ve iflas için gerekli kanuni şartların oluşup oluşmadığını değerlendirir.

Kesin mühlet verilmesi konkordatonun kabul edildiği anlamına gelir mi?

Hayır. Kesin mühlet, konkordato projesinin başarı ihtimalinin bulunduğunu gösterir. Konkordatonun tasdiki için ayrıca kanunda öngörülen aşamaların ve şartların tamamlanması gerekir.

Konkordato talebi reddedilen şirkete yeniden icra takibi yapılabilir mi?

İflas kararı verilmemişse ve konkordato koruması sona ermişse kural olarak icra takibi yapılabilir. Ancak diğer tedbirler, mevcut takiplerin durumu ve özel kanuni sınırlamalar ayrıca incelenmelidir.

Yetkisizlik kararı verilirse konkordato başvurusu tamamen sona erer mi?

Her durumda sona ermez. Kanuni süresi içinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi istenebilir. Ancak yetkisiz mahkemenin verdiği konkordato tedbirlerinin kaldırılması gerekir.

Konkordato talebi reddedilince borçlar silinir mi?

Hayır. Ret kararı borçları kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Alacaklılar, borçlunun iflas edip etmediğine ve uygulanacak takip rejimine göre alacaklarını tahsil etmeye yönelik hukuki yollara başvurabilir.

Konkordato talebinin reddi ile iflas kararı aynı şey midir?

Hayır. Ret kararı konkordato talebinin kabul edilmemesidir. İflas kararı ise borçlunun malvarlığının toplu tasfiyesini başlatır. Kanuni şartlara göre ret kararı iflasla birlikte veya iflas olmaksızın verilebilir.

Kaynaklar ve hukuki dayanak

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut uyuşmazlığın belgeleri, işlem tarihi ve uygulanacak güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.