Önce mülkiyet ve taraflar belirlenir
Ortaklığın giderilmesi hazırlığında güncel tapu kaydı, maliklerin kimlik ve adres bilgileri, pay oranları ve taşınmazın niteliği belirlenmelidir. Miras ortaklığında mirasçılık belgeleri ve tamamlanmamış intikal işlemleri ayrıca önem taşır. Tapu kaydındaki tüm hak sahipleri değerlendirilmeden yalnızca taşınmazı fiilen kullanan kişiler üzerinden süreç kurulamaz.
Dava şartı arabuluculuk
Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır. Başvuru, tarafların mutlaka anlaşacağı anlamına gelmez. Görüşmelerde aynen paylaşma, bir paydaşın diğer payları devralması, satış yöntemi veya kullanım düzeni gibi seçenekler değerlendirilebilir.
Aynen paylaşma mı satış mı?
Taşınmazın bölünebilirliği yalnızca yüzölçümüne bakılarak belirlenmez; imar kuralları, kullanım biçimi ve değer kaybı da dikkate alınır. Aynen paylaşma mümkün değilse satış yoluyla ortaklığın giderilmesi gündeme gelebilir. Satışın yalnız paydaşlar arasında yapılması konusunda tüm paydaşların iradesi ve kanuni koşullar ayrıca değerlendirilir.
Kullanım ve gider hesapları ayrı olabilir
Bir paydaşın taşınmazı tek başına kullanması, yapılan zorunlu veya faydalı giderler ve elde edilen gelirler ortaklığın giderilmesi talebinden ayrı hesaplaşma konuları doğurabilir. Her parasal talebin aynı dosyada kendiliğinden karara bağlanacağı varsayılmamalıdır. Kullanım ihtarları, kira kayıtları, vergi ve bakım belgeleri ayrı dosyalanmalıdır.
Sık sorulan sorular
Ortaklığın giderilmesi davasından önce arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. Bu uyuşmazlıklar için dava açılmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır.
Bir paydaş tek başına ortaklığın giderilmesini isteyebilir mi?
Kural olarak paydaşlardan biri talepte bulunabilir; ancak taraf teşkili ve istisnai kısıtlamalar somut tapu ve hukuki ilişkiye göre incelenir.
Mahkeme taşınmazı mutlaka satar mı?
Hayır. Önce aynen paylaşmanın mümkün olup olmadığı değerlendirilir; mümkün değilse satış seçeneği gündeme gelir.
Kaynaklar ve hukuki dayanak
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi ↗
- Adalet Bakanlığı — Dava şartı arabuluculuk hakkında sorular ↗
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m. 18 ve devamı ↗
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut uyuşmazlığın belgeleri, işlem tarihi ve uygulanacak güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
